inzicht:
AVG en AI: wat moet vooraf geregeld zijn?
AI raakt aan grondslag, doelbinding en doorgifte op manieren die de AVG niet anticipeerde. Wat wij in de scope-fase regelen voor we de eerste prompt schrijven.
AVG en AI vechten op drie fronten: grondslag, doelbinding en doorgifte. Wij adresseren dit in de scope-fase, niet aan het einde van een traject.
Grondslag
Voor elke verwerking van persoonsgegevens heb je een AVG-grondslag nodig. Bij AI is dat zelden uitvoering-van-overeenkomst en bijna altijd gerechtvaardigd-belang of toestemming. Allebei vraagt om een onderbouwde afweging die schriftelijk vastligt. "Het zit erin" is geen grondslag.
Doelbinding
Data verzameld voor doel A mag niet zomaar voor doel B gebruikt worden. Een AI-functie die "alle klantgegevens als context gebruikt" stuit hier vaak op. Wat wij doen: doel per use-case scherp definieren, en de context-set per functie beperken.
Doorgifte
Data die naar OpenAI, Anthropic of Microsoft Azure gaat, gaat soms ook fysiek buiten de EU. Dat raakt aan de doorgifte-regels. Per provider verschilt dit (Microsoft Azure heeft EU-residency-opties, Anthropic in EU sinds 2025). De keuze voor een provider en regio is dus geen tooling-keuze maar een compliance-keuze.
Wat wij regelen in de scope-fase
- Vastleggen van grondslag per use-case - Beperken van context-set tot wat nodig is voor het doel - Provider-keuze met EU-residency waar mogelijk - Verwerkersovereenkomst aanpassen of nieuw afsluiten als de bestaande het niet dekt - Logging en auditeerbaarheid van prompt en response
Niet aan het eind, want dan is het duurder. Niet vergeten, want anders is het project niet auditeerbaar.
Voor de NIS2-raakvlakken, zie de NIS2-scan. Voor de bredere AI-aanpak: AI-hub. Voor specifiek over AI-automatisering: /diensten/ai-automatisering.
Gerelateerd lezen
AI Act: wat de markeringsdeadline van 2 december wel en niet dekt
Op 2 december loopt de laatste overgangstermijn van de transparantieplicht af. Wie denkt dat zijn hele AI-verhaal tot dan mag wachten, leest de verkeerde klok: het meeste geldt al sinds augustus.
Het verwerkingsregister: verplichter dan je denkt
De AVG-vrijstelling voor bedrijven onder de 250 medewerkers klinkt geruststellend, maar dekt vrijwel niemand. Wie personeels- of klantgegevens verwerkt moet gewoon een register hebben. Wat erin moet en hoe je het klein houdt.
AI Act: de transparantieplicht geldt, de rest is uitgesteld
Sinds 2 augustus 2026 moet elke chatbot zich als AI bekendmaken en moet AI-content machineleesbaar gemarkeerd zijn. De zware hoog-risico-eisen zijn juist doorgeschoven. Wat er nu echt moet.