Question 1

We hebben backups maar weten niet of ze werken

Accepted Answer

1. Open je backup-software en kijk wanneer de laatste succesvolle run was. Verloopt de tijdsbalk groen? Dan is opname OK.
2. Doe een test-restore van één bestand naar een aparte map. Niet over het origineel heen. Als de backup corrupt is wil je niet het echte werk verliezen.
3. Schrijf op: hoeveel tijd kostte het om dat ene bestand terug te zetten. Voor een hele server vermenigvuldigen met 10-100x.
4. Test minstens één keer per kwartaal een full restore op een tweede systeem. Vier keer per jaar is veel beter dan nooit.

Wanneer ons inschakelen: 
Heb je geen tweede systeem om op te restoren, of geen testschema? Wij voeren een restore-drill uit op een tijdelijke omgeving en geven je een rapport. Twee dagen werk gemiddeld.

Question 2

Vermoeden van ransomware - wat NU doen?

Accepted Answer

1. Trek de netwerkstekker uit (Ethernet uit, Wi-Fi uit) van het verdachte apparaat. Niet uitschakelen, niet rebooten. Er staat soms tijdelijke informatie in geheugen die we nodig hebben.
2. Bel ons of een andere partij die jij vertrouwt voordat je naar de IT-leverancier rent met "fix het". Bewaar bewijsmateriaal.
3. Check welke gedeelde mappen het verdachte apparaat had. Disconnect die SHARES op de fileserver tijdelijk om verspreiding te stoppen.
4. Betaal niets, klik nergens op. Schakel niet je antivirus uit "om te kijken wat er gebeurt".
5. Schrijf op wat je ziet: tijdstip eerste melding, welk apparaat, welke gebruiker werkte erop. Cruciaal voor onderzoek.

Wanneer ons inschakelen: 
Ransomware is geen DIY - bel ons of een collega die hier verstand van heeft. Onze rol: containment, forensisch onderzoek, restore-strategie, en evt. communicatie naar AP/klanten.

Question 3

Iemand heeft per ongeluk een belangrijke map verwijderd

Accepted Answer

1. Check de Prullenbak (Windows) of Trash (Mac) van de gebruiker. 70% van de meldingen eindigt hier.
2. Op SharePoint/OneDrive: open de "Recycle Bin" via de webinterface. Daar staat 30 dagen lang alles wat verwijderd is.
3. Op een fileserver: kijk in het backup-systeem voor de meest recente versie van de map. Vraag een restore aan in plaats van zelf knoeien.
4. Mocht het echt op een lokale schijf gewist zijn: stop met op die schijf te schrijven (download niets, sla niets op) tot je een recovery-actie hebt gepland.

Wanneer ons inschakelen: 
Voor lokale schijven met geen backup is professionele recovery soms mogelijk maar duur. Bel voor je zelf met tools als Recuva aan de slag gaat - één verkeerde poging kan herstel onmogelijk maken.

Question 4

Onze backup-software meldt al weken een fout, niemand kijkt

Accepted Answer

1. Open de backup-tool en zoek de laatste run met "success". Hoe lang geleden? Meer dan een week is een probleem.
2. Lees de foutmelding letterlijk, meestal staat erbij wat er fout ging. "Schijf vol", "credentials ongeldig", "VSS snapshot failed", allemaal makkelijk te fixen.
3. Voor "schijf vol": haal oude backups die ouder zijn dan je retentiebeleid weg. Of zet retentie strakker. Daarna direct nieuwe run starten.
4. Voor "credentials ongeldig": vernieuw het service-account wachtwoord in de backup-software. Vaak is iemands AD-wachtwoord verlopen.
5. Stel een wekelijks check-mailtje in zodat dit niet meer drie weken onopgemerkt kan.

Wanneer ons inschakelen: 
Geen logs kunnen lezen, of foutmelding voorbij wat hierboven staat? Mail ons. Backups die fout-melden zijn dringender dan ze lijken.

Question 5

Een belangrijke e-mail uit twee jaar geleden terugvinden

Accepted Answer

1. Outlook > zoekvak > "in alle mappen" zoeken. Begin breed; verwijderd betekent niet altijd weg.
2. Outlook > Verwijderde Items: tot 30 dagen blijft alles daar. Daarboven: rechtermuis op "Verwijderde Items" > "Verwijderde items herstellen". Tot 14 dagen extra terugvindbaar.
3. Microsoft 365 met retentie: vraag IT om in Compliance Center te zoeken. Met de juiste rechten ook mails van jaren terug.
4. Mailbox-archief: in Outlook is dat een aparte map onderaan ("In-Place Archive" of "Online archive"). Veel oudere mail kan daar staan.
5. Voor heel oud: backup-systeem. Vraag IT of er een Exchange-restore mogelijk is van een specifieke datum.

Wanneer ons inschakelen: 
Soft-delete recovery (laatste route) en backup-restore zijn admin-werk - niet zelf doen, want één verkeerde commando wist meer. We doen dit regelmatig in een uur.

Question 6

Mijn laptop start niet meer op - bestanden kwijt?

Accepted Answer

1. Probeer een paar keer aan-uit-aan-uit. Bij Windows 10/11 triggert dat na drie keer de Recovery-modus. Vaak helpt "Reparatie opstarten" daar.
2. Werkt OneDrive of een andere cloud-sync op deze laptop? Dan staat veel waarschijnlijk al online. Open OneDrive op een andere PC of telefoon.
3. Geen cloud-backup en de laptop start nog steeds niet? Stop met experimenteren. Elk extra opstart-pogen kan dataverlies vergroten als de schijf hardware-mat is.
4. Bewaar de laptop. Schroef hem niet open, doe geen reset. Een specialist haalt de schijf eruit en leest hem extern uit.

Wanneer ons inschakelen: 
Voor data-recovery uit een dode laptop: kom ermee langs of stuur op. Wij doen het zelf voor zachte gevallen, en hebben een vaste partner voor harde diskschades. Geen zekerheid maar vaak haalbaar.

Question 7

Word/Excel-bestand per ongeluk overschreven, vorige versie terug?

Accepted Answer

1. Open het bestand in Office-online (browser) of via OneDrive web. Rechtermuis op het bestand > "Versiegeschiedenis".
2. Klik op een eerdere versie om hem te bekijken. "Versie herstellen" zet die terug als nieuwe huidige versie - de tussentijdse blijven beschikbaar.
3. Werkt het via Outlook of Teams: open de bijlage online, niet de gedownloade kopie. Dan zit je direct in de versiegeschiedenis.
4. Bij lokaal opgeslagen bestanden buiten OneDrive: rechtermuis > "Eigenschappen" > tabblad "Vorige versies" werkt alleen met Windows File History aan.

Wanneer ons inschakelen: 
Als de versiegeschiedenis ook gewist is, of het bestand was nooit in OneDrive, valt restore terug op het backup-systeem. Voor klanten doen we dat in een uur.

Question 8

Hoe stel ik een groot foto-archief veilig (zakelijk)?

Accepted Answer

1. Bepaal het volume. Onder 100 GB past het op cloudopslag (OneDrive Business, Google Workspace, Dropbox Business) zonder dat het pijn doet.
2. Boven 100 GB: kies een NAS (Synology, QNAP) op kantoor met daarnaast een tweede backup. Foto's op een enkele plek zijn 1-systeemfout van weg.
3. 3-2-1 principe: 3 kopieen, 2 verschillende media (NAS + cloud), 1 buiten de deur (offsite, bijv. Backblaze B2 of S3).
4. Versleutel cloud-uploads voor foto's met privacy-belang. Synology heeft Hyper Backup met built-in encryption.
5. Test 1x per kwartaal: pak willekeurig een oude foto en zet hem terug uit de backup. Geen test = geen backup.

Wanneer ons inschakelen: 
Voor zakelijke foto-archieven (fotografen, makelaars, marketing-bureaus) doen we de inrichting en het schedule. Eenmalig opzetten, daarna automatisch.

Question 9

Wat betekent de 3-2-1 backup-regel concreet voor ons?

Accepted Answer

1. Tel je echte kopieën. De live data telt als 1. Een NAS in dezelfde ruimte is een 2e kopie maar niet op een ander media-type als hij ook over disks werkt.
2. Identificeer je off-site kopie. Dat moet fysiek elders zijn: cloud-backup, een externe schijf die thuis ligt, of replicatie naar een tweede locatie.
3. Vul de gaten. Heb je geen off-site? Voeg cloud-backup toe (Backblaze, Wasabi, Azure). Geen tweede media-type? Combineer disk-backup met object-storage of tape voor archief.
4. Controleer of de off-site kopie immutable of air-gapped is - anders versleutelt ransomware ook die kopie. Dat is de moderne uitbreiding op 3-2-1, soms 3-2-1-1-0 genoemd.

Wanneer ons inschakelen: 
Twijfel je of jouw setup voldoet? Stuur ons een schets van waar wat staat - we kijken in een uur waar de gaten zitten en wat eraan moet. Voor je iets bijbouwt: bel even.

Question 10

Wat is een immutable of air-gapped backup en heb ik dat nodig?

Accepted Answer

1. Bedenk: als een aanvaller domain-admin krijgt, kan hij ook bij je backup-server. Een gewone backup-share is dan dood.
2. Object-lock op cloud-storage (S3, Backblaze B2, Wasabi) maakt objecten echt niet-verwijderbaar tot de retentie verloopt. Zelfs jij kan er niet bij.
3. Op NAS-niveau: Synology heeft WORM-shares, Veeam heeft hardened repository op een Linux-bak met immutable flags. Dit zijn aparte projecten om in te richten.
4. Air-gap = letterlijk niet verbonden. Een externe schijf die je dagelijks loskoppelt is air-gapped. Tape ook. Werkt, maar vereist discipline.

Wanneer ons inschakelen: 
Inrichten van immutable storage doe je niet snel even. Verkeerde retentie en je zit vast aan kosten, te kort en het beschermt niet. Bel ons voordat je object-lock activeert - dat is letterlijk niet meer terug te draaien.

Question 11

Cloud-backup of NAS in het kantoor - wat past bij ons?

Accepted Answer

1. Reken uit hoeveel data je hebt (TB) en hoe snel je hem terug nodig hebt. Half TB? Cloud is fijn. 20 TB en je internet is 100 Mbit? Een full restore uit cloud duurt dagen.
2. Voor snelle restores: lokale NAS of backup-server. Vooral bij file-shares en VM's wil je geen wachttijd.
3. Voor disaster (brand, diefstal, ransomware): cloud of off-site. Lokaal alleen is geen backup.
4. De gangbare combinatie: lokaal voor snelheid, cloud als tweede laag voor disaster. Beide met versiehistorie van weken tot maanden.

Wanneer ons inschakelen: 
We helpen kiezen op basis van jouw data-volume en hersteltijd-eisen. Geen verkooppraatje voor één leverancier - we hebben Synology, Veeam en cloud-only setups draaien voor verschillende klanten.

Question 12

Microsoft 365 backupt zichzelf toch wel?

Accepted Answer

1. Lees Microsofts shared responsibility model. Service-uptime is van hen. Jouw mailbox-inhoud, OneDrive-bestanden, SharePoint-sites: jouw verantwoordelijkheid.
2. Native ingebouwde retentie (recycle bins, retention policies, versiehistorie) helpt voor 30-93 dagen, afhankelijk van setting. Daarna staat het er definitief niet meer.
3. Voor restore na een grotere fout, of na maanden, heb je een derde-partij backup nodig: Veeam for M365, Acronis, AvePoint, Datto, Keepit. Allen point-in-time restore over jaren.
4. Test het. 'We hebben Veeam' is niet hetzelfde als 'we kunnen één gebruiker zijn mailbox van 18 maanden terug restoren binnen een uur'.

Wanneer ons inschakelen: 
Geen externe M365-backup? Begin daar. We rollen het uit per maand-licentie en testen direct een restore zodat je weet dat het werkt. Half dag werk.

Question 13

Hoe richten we een goede restore-drill in?

Accepted Answer

1. Plan een drill-dag, blok hem in de agenda van betrokkenen. Niet tussen de bedrijven door - dit is werk.
2. Kies een scope: één keer per jaar full restore (alle systemen), drie keer per jaar partial (één server of fileshare). Schrijf vooraf op wat 'success' is.
3. Restore op aparte hardware of in een geïsoleerde VM-omgeving. Nooit over productie heen, ook niet 'voorzichtig'.
4. Klok de tijd: hoeveel uur tot data leesbaar is, hoeveel tot applicaties draaien. Dat is je RTO in de praktijk - niet in theorie.
5. Schrijf een kort rapport: wat ging goed, wat faalde, wat moet anders. Dat document is bewijs richting verzekering en NIS2.

Wanneer ons inschakelen: 
Eerste drill? Doe hem niet alleen. Wij begeleiden de eerste keer en bouwen een herhaalbaar runbook zodat je het later zelf doet. Twee dagen werk gemiddeld.

Question 14

Eén gebruiker zijn mailbox is leeg - kunnen we alleen die terugzetten?

Accepted Answer

1. Eerst: kijk in Outlook > Verwijderde Items > 'Verwijderde items herstellen'. Tot ~30 dagen in 'Verwijderde items', plus enkele dagen in 'Herstelbare items > Purges' vanuit Microsoft zelf.
2. Daarna: M365 Compliance Center heeft eDiscovery/Content Search waarmee je een mailbox kan recoveren als de retentie-policy het toelaat. Admin-werk.
3. Met een externe backup-tool (Veeam, AvePoint, etc.): kies de gebruiker, kies een datum, kies 'restore to original' of 'restore to PST'. Tweede optie is veiliger als je niet zeker weet wat de gebruiker zelf heeft veranderd.
4. Communiceer met de gebruiker: laat hem zijn Outlook sluiten tijdens de restore, anders krijg je sync-conflicten.

Wanneer ons inschakelen: 
Restore-naar-origineel kan duplicates of conflicts veroorzaken bij verkeerde keuze. Bel voor je 'overschrijven' aanvinkt - ongedaan maken kost meer tijd dan vooraf goed kiezen.

Question 15

Ik heb een PST-archief geïmporteerd en nu zie ik dubbele mails of mis ik mappen

Accepted Answer

1. Stop met verder importeren. Iedere extra poging maakt duplicates erger.
2. Maak een kopie van de originele PST (de bron) naar een veilige plek. Niet over de bron heen werken.
3. Open de geïmporteerde structuur in Outlook en check waar het misging - meestal in de root onder een aparte map met een datum-naam.
4. Voor duplicates: gebruik een tool als Outlook's eigen 'Mailbox Cleanup' of een gespecialiseerde dedupe-tool. Test op een kopie eerst.

Wanneer ons inschakelen: 
PST-werk is admin-werk en datakritiek. Bel ons voor je 'alle dubbele weghalen' draait - er zijn meerdere gevallen geweest waarin een dedupe-script juist de originele mails sloopte. Wij doen dit op een aparte mailbox-kopie.

Question 16

Synology Hyper Backup target is vol - wat nu?

Accepted Answer

1. Open Hyper Backup en kijk naar de retentie-instellingen van de betreffende job. Hoeveel versies bewaart hij? Smart Recycle of vast aantal?
2. Niet handmatig oude .hbk-bestanden verwijderen op de target - de index raakt corrupt en je moet alles opnieuw beginnen.
3. Verlaag retentie via de UI ('aantal versies bewaren') en draai de bijbehorende 'opruim'-taak. Hyper Backup veegt dan zelf op een veilige manier.
4. Voor de toekomst: zet alerting op '80% vol' op de target zelf. Synology DSM kan dat sturen via de notification settings.

Wanneer ons inschakelen: 
Twijfel over retentie verlagen? Eerst overleggen - retentie te kort en je verliest het vangnet voor langere ransomware-incidenten. We rekenen mee wat veilig is.

Question 17

Hoe restore ik vanuit Backblaze - en hoe lang duurt dat?

Accepted Answer

1. Log in op de Backblaze portal en navigeer naar de relevante bucket of computer-backup.
2. Voor kleine restores (paar GB): kies bestanden, druk download. Loopt over normaal internet, kost minuten tot uren.
3. Voor grote restores: kies 'restore by mail' (Personal) of grote download in batches (B2). Voor TB's is een gestuurde fysieke schijf goedkoper en sneller.
4. Plan vooraf: hoe lang mag je RTO zijn? Cloud-restore over 100 Mbit lijn: maximaal 1 TB per dag in de praktijk. 5 TB? Reken op een week.

Wanneer ons inschakelen: 
Voor disaster-restore plan je geen 'we kijken wel'. Wij maken vooraf een runbook met geschatte tijden en bestelproces voor fysieke media. Pas dan weet je of je RTO realistisch is.

Question 18

Een hele fileshare is plotseling leeg of weg

Accepted Answer

1. Disconnect onmiddellijk de share voor gebruikers. Op de file-server: stop de SMB share. Voorkomt dat collega's data overschrijven.
2. Check de event-logs van de file-server op massa-deletes of versleutel-patronen. Een rij van .encrypted of .lock files ruikt naar ransomware - dan ander draaiboek (zie ransomware-vermoeden).
3. Kijk of er Volume Shadow Copies aanstaan op de server (vssadmin list shadows). Soms is de meest recente snapshot van een paar uur geleden je redding.
4. Geen shadows of corrupt: backup-restore. Niet over de live share, maar naar een staging-locatie zodat je kan vergelijken voor je swapt.

Wanneer ons inschakelen: 
Een verdwenen fileshare kan ransomware zijn maar ook een hardware-fout of menselijke vergissing. Bel ons voordat je iets restoret - we beoordelen eerst wat er gebeurd is, anders restore je over een nog-aanwezige aanvaller heen.

Question 19

Ik mis één specifieke mail, niet de hele inbox - kan dat?

Accepted Answer

1. Schrijf op wat je nog weet: afzender, onderwerp-fragment, ongeveer-datum, bijlage ja/nee. Hoe meer hoe beter.
2. Outlook > zoek over alle mappen met die afzender. Beperk op datum-range. Verwijderde Items inclusief.
3. Niets te vinden? Vraag IT om in M365 Content Search te kijken op die afzender en datum. Dat doorzoekt soft-deleted en in-place hold ook.
4. Echt niets in M365 zelf? Externe backup-tool: zoek naar item, restore alleen die ene mail naar een PST of terug naar je inbox.

Wanneer ons inschakelen: 
Als de mail kritiek is (juridisch, financieel) en het is een lopend dossier: bel direct. We zoeken vaker en sneller. En we documenteren stappen, voor als er bewijslast nodig is.

Question 20

Wat is het verschil tussen M365 retentie-policy en legal hold?

Accepted Answer

1. Retentie-policy: zet je in voor algemene compliance (bv. 7 jaar facturatie-mail bewaren). Werkt op groepen mailboxen, met vervaldatum.
2. Litigation hold (of in-place hold): zet je in als er een juridische zaak speelt. Bevriest die ene mailbox - alles wordt bewaard, ook als de gebruiker probeert te verwijderen.
3. Allebei vervangen geen backup. Microsoft schrijft het zelf: hold beschermt tegen tampering, niet tegen tenant-falen of ransomware op het account.
4. Voordat je een hold afzet, controleer dat de zaak echt gesloten is en dat je legal-team akkoord is. Dat is geen IT-beslissing alleen.

Wanneer ons inschakelen: 
Hold opzetten of verwijderen klinkt simpel maar heeft juridische gevolgen. Wij doen dit alleen na schriftelijke instructie van je legal-contact. Bel niet om 'even alles op hold te zetten' zonder context.

Question 21

Brand, wateroverlast of inbraak - hoe overleeft onze data dat?

Accepted Answer

1. Inventariseer: waar staat alles fysiek? Productieservers, backup-server, bedrijfslaptops. Vaak alles in één pand.
2. Off-site moet echt off-site zijn. Een externe schijf in een lade naast de server telt niet. Cloud-backup, een replicatie naar een datacenter, of een schijf die thuis ligt.
3. Test het scenario op papier: 'het pand staat morgen niet meer'. Welke data heb je nog? Kan je daarmee de business doen draaien? Hoe lang duurt het om weer te starten?
4. Documenteer een uitwijk-locatie of cloud-mogelijkheid voor je team. Mensen werken niet zonder laptop en internet. Even Werken-Vanuit-Huis als noodplan ingericht hebben helpt enorm.

Wanneer ons inschakelen: 
Wij bouwen disaster-recovery plannen voor MKB. Inclusief een schriftelijk runbook, geteste cloud-restore en een lijst met fall-back hardware. Een dag of twee werk, jaarlijks bijhouden.

Question 22

Onze backups zijn versleuteld - waar staan de sleutels?

Accepted Answer

1. Inventariseer: welke encryptie staat aan op welke backup-laag? VM-backup, fileshare-backup, cloud-backup - allemaal apart instelbaar.
2. Documenteer waar de sleutels staan. Niet in dezelfde tool als de backup zelf - dat is alsof je de huissleutel onder de mat legt.
3. Bewaar minstens twee kopieën van de master-key: één in een password-manager onder beheer van twee mensen, één offline (papier in een kluis).
4. Test recovery met de sleutel jaarlijks. Een vergeten sleutel ontdek je liever in een drill dan tijdens een echte ramp.

Wanneer ons inschakelen: 
Sleutelbeheer is geen IT-detail, het is een existentieel risico. Wij helpen een sleutel-vault inrichten met four-eyes principe en escrow-procedures. Bel voor je alleen op een gele post-it gaat vertrouwen.

Question 23

Tijdens een test blijkt onze backup corrupt - geen panique-acties

Accepted Answer

1. Stop nieuwe backup-runs niet, maar laat ze niet over de corrupte data heen schrijven. Vaak schuift retentie de werkende oudere kopieën weg als je niet oplet.
2. Probeer eerst een oudere snapshot of versie - vaak is alleen de meest recente run kapot.
3. Lees de logs en de checksum-waarschuwingen letterlijk. Soms is het één bestand op het backup-medium, soms is de catalogus zelf stuk.
4. Maak een kopie van de corrupte backup naar een aparte locatie voor je iets probeert te repareren. Tooling zoals 'verify' of 'rebuild catalog' kan in zeldzame gevallen meer kapotmaken.

Wanneer ons inschakelen: 
Backup-corruptie is een van de momenten om te bellen voor je iets klikt. We hebben tools en procedures om data uit half-gebroken backups te halen. Eén verkeerde 'rebuild' en je kan opnieuw beginnen vanaf nul.

Question 24

Alle recente backups zijn weg of fout - alleen een kopie van een jaar geleden over

Accepted Answer

1. Bevries die jaar-oude kopie. Maak er meteen een tweede kopie van op een andere drager. Een verloren laatste kopie is wat je écht niet wil.
2. Restore op aparte hardware. Niet over productie heen. Eerst zien wat je hebt, dan beslissen wat te doen met de live data.
3. Inventariseer wat er sinds vorig jaar is veranderd: nieuwe klanten, nieuwe contracten, nieuwe medewerkers. Welke daarvan zit niet in deze backup?
4. Reconstructie van het gat: mailboxen, OneDrive, externe systemen (boekhouding-cloud, CRM-cloud). Soms is veel daar nog aanwezig en kan je puzzelen tot een werkbaar geheel.

Wanneer ons inschakelen: 
Dit is altijd een belmoment, geen DIY. We hebben dit traject vaker gedaan. Combinatie van data-archeologie, communicatie naar klanten en medewerkers, en herbouw. Reken op een week werk minimaal.

Question 25

Hoe weet ik of een backup-run is gefaald, zonder dagelijks in te loggen?

Accepted Answer

1. Zet succes-mails uit als je geen tijd hebt om ze te lezen. Stel alleen failure-mails in. Anders gaat alles naar 'verwijderd' en zie je ook de fouten niet.
2. Belangrijker dan failure-mails: een 'geen run sinds X dagen'-alert. Anders weet je niet dat je backup-server zelf uit staat.
3. Stuur de alerts naar minstens twee mailboxen, niet één persoon. Vakanties en ziekte mogen niet betekenen dat de backup drie weken zwijgt.
4. Voor geavanceerd: koppel aan een monitoring-platform (Slack, Teams, PagerDuty, je eigen ticketing). Met heartbeat-checks dat de runs daadwerkelijk gebeuren.

Wanneer ons inschakelen: 
Wij rollen monitoring uit voor backup-platformen, met alerts naar onze NOC voor klanten op een service-contract. Geen alerts ontvangen klinkt als geen werk, maar het betekent dat het systeem ook niet werkt.

Question 26

Mijn backup-job draait sinds vorige week ineens dubbel zo lang of korter

Accepted Answer

1. Vergelijk het delta-percentage of de change-rate met de vorige weken. Backup-tools tonen meestal hoeveel data is veranderd.
2. Plotse stijging (bv. 30% data veranderd op een rustige share): mogelijk ransomware-encryptie. Stop met verder backuppen anders overschrijf je goede versies. Naar het ransomware-runbook.
3. Plotse daling: misschien is een share of disk niet meer gemount. Check de bron - draait alles wat zou moeten draaien?
4. Stel een drempelwaarde in waarboven en waaronder je een alert krijgt. Veeam, Acronis, Synology hebben hier opties voor.

Wanneer ons inschakelen: 
Onverwachte change-rates zijn een rode vlag. Bel ons voordat je 'volgende run' triggert - we kijken samen of het een geldige business-verandering is of een aanval-symptoom.

Question 27

Veeam, Acronis, Synology, Datto - welke past bij ons?

Accepted Answer

1. VM-omgeving (VMware/Hyper-V) op fysieke servers met IT-team: Veeam is de defacto-standaard. Veel features, vereist kennis om goed in te richten.
2. Mix van laptops, kleine servers en wens voor cybersecurity-integratie: Acronis Cyber Protect. All-in-one oplossing, makkelijker zelf te beheren.
3. Klein MKB met Synology NAS al draaiend: Active Backup for Business (gratis bij DSM) is verrassend volwassen voor PC's, M365 en VM's. Goed startpunt.
4. Volledig managed door MSP nodig: Datto, N-able, of vergelijkbaar. Hogere kosten maar inclusief monitoring en restore-support.
5. Voor M365-data specifiek: aparte tool nodig. Veeam for M365, Acronis, AvePoint, Keepit. Hier kies je per use-case.

Wanneer ons inschakelen: 
Verkeerde keuze hier kost je jaren. Wij doen vendor-neutrale advisering op basis van data-volumes, RTO en team-capaciteit. Geen commissie van leveranciers, je krijgt eerlijk advies.

Question 28

File-level backup of full system image - wat is het verschil?

Accepted Answer

1. File-level: snel kleinere bestanden terugzetten. Goed voor file-shares, documenten, gebruikersdata. Niet handig voor 'mijn server moet weer draaien zoals hij was'.
2. Image: volledige restore van een OS in één keer. Goed voor servers en bare-metal recovery. Trager bij één bestandje terugzetten - je moet eerst de image mounten.
3. Veel moderne tools doen beide tegelijk: image als basis, met file-level browser binnen. Veeam, Acronis, Synology Active Backup - alle drie kunnen dit.
4. Voor MKB: image-backup van servers, file-level voor laptops met OneDrive ernaast (want dan staat de meeste data al in cloud).

Wanneer ons inschakelen: 
Welk type je wilt voor welk systeem hangt af van je RTO en de complexiteit. Wij ontwerpen vaak hybride: image voor servers, file voor user-data, externe backup voor M365. Eerste opzet duurt een dag of twee.

Question 29

Wat zijn RPO en RTO en hoe bepaal ik ze voor ons bedrijf?

Accepted Answer

1. Vraag per systeem: 'als dit twee dagen plat ligt, wat kost ons dat?'. Voor je administratie misschien acceptabel, voor productie of webshop niet.
2. RPO bepaalt hoe vaak je backupt. Acceptabel om een dag werk kwijt te zijn? Daily backup OK. Maximaal een uur? Frequente snapshots of replicatie nodig.
3. RTO bepaalt waar de backup staat en hoe je hem inzet. RTO van 24 uur kan vanuit cloud-restore. RTO van 4 uur vereist warm spare of hot replicatie.
4. Schrijf het op per systeem in een tabel. Dit document is een onderhandelmoment met directie en input voor je investering. Maak het concreet.

Wanneer ons inschakelen: 
Een RPO/RTO oefening doe je niet alleen technisch. Directie moet meedoen voor de business-kant. Wij faciliteren een sessie van twee uur waarin we de tabel samen invullen. Daarna heb je een fundament voor alle backup-keuzes.

Question 30

Backup draait tijdens kantooruren en bestanden lopen vast

Accepted Answer

1. Kijk in scheduler wanneer de job start en hoe lang die loopt
2. Verschuif naar 22:00 of een rustig venster
3. Zet incremental aan zodat dagelijkse runs kort blijven
4. Check of VSS-snapshots open files correct afhandelen

Wanneer ons inschakelen: 
Als window niet past binnen 24u of skipped files structureel zijn

Question 31

Backup-storage kost meer dan de productie-data zelf

Accepted Answer

1. Lijst per dataset hoe vaak je echt restoret
2. Zet retentie 0-30d hot, 30-365d warm, 1y+ cold
3. Bij Backblaze of S3 Glacier scheelt cold 70-90%
4. Test één keer een cold-restore zodat de procedure bekend is

Wanneer ons inschakelen: 
Bij meerdere TB en onduidelijke retentie graag review

Question 32

Hoe garanderen we dat ransomware onze backups niet ook versleutelt?

Accepted Answer

1. Verplaats backup-target naar S3 met Object Lock of Wasabi immutable
2. Of gebruik pull-based: backup-server haalt op, geen schrijfrechten vanaf source
3. Schakel admin-credentials los van domain-account
4. Test door op productie een testbestand te willen verwijderen op backup-target

Wanneer ons inschakelen: 
Bij elk vermoeden dat backup-share via domain-credentials bereikbaar is

Question 33

We willen aantoonbaar kunnen terugzetten zonder paniek

Accepted Answer

1. Bepaal het top-1 disaster scenario (bv. fileshare weg)
2. Schrijf de restore in vier stappen op één A4
3. Voer hem elke maand één keer uit op een testfolder
4. Datum-stempel het document bij elke succesvolle test

Wanneer ons inschakelen: 
Als de test langer dan 30 minuten duurt of mislukt

Question 34

Bij overdracht weet niemand hoe restore werkt

Accepted Answer

1. Documenteer per backup-job: bron, doel, retentie, wachtwoord-locatie
2. Voeg restore-stappen toe met screenshots
3. Leg vast waar encryptie-keys staan (kluis of password manager)
4. Lever bij handover en review jaarlijks

Wanneer ons inschakelen: 
Bij overname van een omgeving zonder runbook

Question 35

We hebben nog nooit een echte ramp-simulatie gedaan

Accepted Answer

1. Kies een rustige zaterdag
2. Restore een complete VM of fileshare naar een leeg target
3. Meet exacte tijd vanaf start tot bruikbare data
4. Vergelijk met de afgesproken RTO en log gaps

Wanneer ons inschakelen: 
Als gemeten RTO meer dan 2x de afgesproken RTO is

Question 36

Eén SQL-tabel is leeg, rest van de database is goed

Accepted Answer

1. Restore de database naar een staging-instance, niet over productie
2. Exporteer de juiste tabel of rijen
3. Importeer terug in productie binnen een transactie
4. Verifieer rijcount en sleutels voor commit

Wanneer ons inschakelen: 
Bij relationele dependencies of als rowcount onduidelijk is

Question 37

Bij restore krijg ik vragen of ik nieuwer of ouder wil houden

Accepted Answer

1. Kies altijd 'restore naar nieuwe locatie' tenzij echt nodig
2. Vergelijk vervolgens timestamps en grootte
3. Pas dan kopieer terug naar productie
4. Houd een backup van de huidige staat voor je overschrijft

Wanneer ons inschakelen: 
Bij twijfel over welke versie correct is

Question 38

We hebben Google Vault, is dat een backup?

Accepted Answer

1. Begrijp dat Vault alleen retentie en zoeken biedt
2. Voor echte restore: derde-partij backup zoals Spanning, Afi of Synology Active Backup
3. Test of je een verwijderde Drive-folder volledig terug krijgt
4. Documenteer scope: Drive, Gmail, Calendar, Contacts

Wanneer ons inschakelen: 
Bij compliance-eisen of accounts ouder dan 6 maanden zonder backup

Question 39

Verwijderd OneDrive-bestand van een ex-medewerker terughalen

Accepted Answer

1. Check de prullenbak van de gebruiker (eerste 30 dagen)
2. Als die weg: second-stage recycle bin van de site (resterend tot dag 93 totaal)
3. Bij verlopen account: site-restore via admin-portaal binnen 93 dagen
4. Daarna alleen via derde-partij backup terug

Wanneer ons inschakelen: 
Bij 90+ dagen oud en geen externe backup

Question 40

Een hele SharePoint-site is verdwenen of corrupt

Accepted Answer

1. Open SharePoint admin center
2. Ga naar Deleted sites en restore binnen 93 dagen
3. Voor item-level restore in een actieve site: site recycle bin
4. Documenteer welke libraries kritisch zijn voor backup-scope

Wanneer ons inschakelen: 
Bij sites met meer dan 1000 documenten of externe sharing

Question 41

Files in een Teams-kanaal zijn weg

Accepted Answer

1. Open in Teams het kanaal en klik Files, dan Open in SharePoint
2. Gebruik daar de site recycle bin
3. Voor verwijderde kanalen: Teams admin restore binnen 30 dagen
4. Voor chat-bestanden: OneDrive van de afzender

Wanneer ons inschakelen: 
Bij verwijderd Team ouder dan 30 dagen

Question 42

Iemand heeft een hele dag aan agenda-items per ongeluk gewist

Accepted Answer

1. Check Verwijderde items in Outlook
2. Daaronder Recover Deleted Items from Server
3. Voor bulk: PowerShell Search-Mailbox of een derde-partij backup
4. Documenteer welke agenda-items kritiek zijn (klanten, deadlines)

Wanneer ons inschakelen: 
Bij gedeelde agenda's of resource-mailboxes

Question 43

Mailbox is permanent verwijderd, Shift+Delete gedaan

Accepted Answer

1. Vraag admin om Recover Deleted Items op de mailbox
2. Verleng RetainDeletedItemsFor naar 30 dagen op tenant
3. Voor langere retentie: Litigation Hold of derde-partij backup
4. Test of single-item recovery aanstaat

Wanneer ons inschakelen: 
Bij 30+ dagen geleden zonder backup of hold

Question 44

Verwacht een Wasabi-rekening die hoger uitvalt dan ingeschat

Accepted Answer

1. Lees de actuele pricing-pagina voor caps
2. Bij retentie korter dan 90 dagen betaal je alsnog 90
3. Check je restore-pattern: weinig restores past goed
4. Vergelijk maandelijks met B2 als restore-volume groot is

Wanneer ons inschakelen: 
Bij volume restores die maandelijkse opslag overschrijden

Question 45

We repliceren naar een tweede NAS, dat is toch backup?

Accepted Answer

1. Behoud replicatie voor snelle failover
2. Voeg een echte backup toe met retentie en versies
3. Test: verwijder een testfile en kijk of die op de replica ook weg is
4. Splits de doelen: replicatie voor uptime, backup voor restore

Wanneer ons inschakelen: 
Als alleen replicatie aanwezig is en geen historie

Question 46

Veeam meldt repository corruption of inconsistent metadata

Accepted Answer

1. Run Repository Rescan in Veeam console
2. Check de onderliggende disk met SMART of vendor-tool
3. Bij failed disk: nieuwe repository, active full naar nieuwe
4. Bewaar oude repository read-only tot nieuwe runs verified zijn

Wanneer ons inschakelen: 
Bij meerdere failed verifies binnen een week

Question 47

We hebben tapes maar geen idee welke waar ligt

Accepted Answer

1. Label elke tape met datum en pool (daily/weekly/monthly)
2. Houd een papieren of digitaal logboek bij
3. Roteer offsite-pakket wekelijks (kluis of huis directeur)
4. Test elke maand één tape op leesbaarheid

Wanneer ons inschakelen: 
Als tapes ouder dan 5 jaar nog in roulatie zitten

Question 48

Backup-USB raakt zoek of gestolen, data leesbaar

Accepted Answer

1. Activeer BitLocker To Go op de USB-disk
2. Bewaar recovery key in password manager, niet op de disk
3. Test op een tweede pc of mount werkt
4. Documenteer dat de disk encrypted is in het runbook

Wanneer ons inschakelen: 
Bij verlies van recovery key

Question 49

Ransomware-detectie, eerste 60 minuten

Accepted Answer

1. Trek netwerkkabels van getroffen machines, laat aan
2. Isoleer backup-server: stop replicatie naar offsite
3. Maak forensische image voor je herstelt
4. Communiceer naar staf: niets aanraken, niet inloggen

Wanneer ons inschakelen: 
Direct: bel verzekering en CERT/Politie binnen 24u

Question 50

Versleutelde bestanden, willen we decryptor proberen

Accepted Answer

1. Upload één versleuteld bestand naar id-ransomware.malwarehunterteam.com
2. Check nomoreransom.org voor matching decryptor
3. Test op kopie, nooit op origineel
4. Bij geen match: alleen restore vanuit backup

Wanneer ons inschakelen: 
Bij onbekende variant of moderne RaaS-families

Question 51

Admin heeft per ongeluk een OU met 200 gebruikers verwijderd

Accepted Answer

1. Check of AD Recycle Bin aan staat (Get-ADOptionalFeature)
2. Filter Get-ADObject -IncludeDeletedObjects op tijdstip
3. Restore-ADObject in batches per OU
4. Verifieer group memberships en password sync

Wanneer ons inschakelen: 
Als Recycle Bin uit staat of objecten ouder dan 180 dagen zijn

Question 52

Exchange-database mount niet, dirty shutdown state

Accepted Answer

1. Eseutil /mh op de DB om state te checken
2. Eseutil /r met de juiste log-prefix om logs te replayen (soft recovery)
3. Pas bij missende logs eseutil /p (hard repair, data-loss)
4. Daarna isinteg of New-MailboxRepairRequest

Wanneer ons inschakelen: 
Voor /p doen: dump LSN's en escalate

Question 53

SQL-database corrupt, restore weigert vanwege bestaande db

Accepted Answer

1. RESTORE VERIFYONLY op het bak-bestand
2. RESTORE DATABASE x FROM DISK = ... WITH REPLACE, RECOVERY
3. Verifieer met DBCC CHECKDB na restore
4. Plan een health-job na elke kritische restore

Wanneer ons inschakelen: 
Bij meerdere corrupte pagina's of suspect-mode

Question 54

Schijf vraagt BitLocker-recovery-key, niemand weet 'm

Accepted Answer

1. Check account.microsoft.com/devices voor consumenten-keys
2. Voor AD: msFVE-RecoveryInformation op het computer-object
3. Voor Azure AD: device-blade in Azure portal
4. Documenteer de gevonden key in password manager

Wanneer ons inschakelen: 
Als geen van de bronnen een match geeft

Question 55

DROP TABLE in productie, geen WHERE-clause-pijn

Accepted Answer

1. Identificeer tijdstip van het DROP via SQL log
2. Restore full + differential + log-chain tot een seconde voor DROP
3. Restore naar staging, kopieer tabel terug
4. Schakel daarna read-only voor productie-DBA's behalve owner

Wanneer ons inschakelen: 
Bij ontbrekende log-backups

Question 56

Nieuwe Mac, alles van oude erop via Time Machine

Accepted Answer

1. Sluit Time Machine-disk aan op nieuwe Mac
2. Open Migration Assistant en kies Time Machine als bron
3. Selecteer account en data, geen apps als oud OS te ver achterloopt
4. Verifieer login keychain en iCloud-sync na boot

Wanneer ons inschakelen: 
Bij Mac met andere chip-architectuur (Intel naar Apple Silicon kan haperen op apps)

Question 57

Windows reset gedaan, bestanden waren niet gesynced

Accepted Answer

1. Check OneDrive Known Folder Move of Documents al synced waren
2. Bij verlies: file recovery-tool als geen TRIM op SSD
3. Voor toekomst: zet Known Folder Move aan en BitLocker recovery escrow
4. Documenteer reset-procedure met backup-checklist

Wanneer ons inschakelen: 
Bij gewiste SSD met TRIM, recovery is dan onwaarschijnlijk

Question 58

Hoe lang moeten facturen, contracten en mails bewaard?

Accepted Answer

1. Splits administratie (fiscaal 7j) van overige docs
2. Vastgoed-gerelateerd: 10 jaar bewaren
3. Personeelsdossiers: 5 jaar na uitdiensttreding
4. Zet retentie per categorie in M365 of fileshare-beleid

Wanneer ons inschakelen: 
Bij twijfel: jurist of accountant erbij

Question 59

Klant eist verwijdering, maar backup bewaart 1 jaar

Accepted Answer

1. Verwijder klantdata uit productiesystemen direct
2. Documenteer in privacy-log dat backups verlopen op X-datum
3. Restore-procedure: na restore meteen die klant opnieuw verwijderen
4. Communiceer dit beleid in de privacy-policy

Wanneer ons inschakelen: 
Bij DPIA-verzoek of toezichthouder-klacht

Question 60

Advocaat vraagt om litigation hold op een mailbox

Accepted Answer

1. Open Microsoft Purview, plaats In-Place of Litigation Hold
2. Kies indefinite of een einddatum
3. Documenteer de matter en periode
4. Verifieer met een test-delete dat items in RecoverableItems blijven

Wanneer ons inschakelen: 
Bij grote scope (100+ mailboxes) of meerdere matters

Question 61

Snelle e-discovery vraag voor management of advocaat

Accepted Answer

1. Open Purview, eDiscovery (Standard) of (Premium)
2. Maak een case en voeg custodians toe
3. Search met keywords en datumrange
4. Export resultaten naar PST of CSV voor advocaat

Wanneer ons inschakelen: 
Bij Premium-features (review sets, predictive coding) of cross-tenant scope

Question 62

Backup-failure mails komen aan op een verlopen mailbox

Accepted Answer

1. Maak een DL of shared mailbox 'backup-alerts@'
2. Configureer dit als Notify in elke backup-job
3. Stuur door naar Slack of Teams via webhook
4. Test door een job te laten falen (simuleer offline target)

Wanneer ons inschakelen: 
Bij stille failures meer dan 1 week onopgemerkt

Question 63

Directie wil grip op backup zonder zelf in te loggen

Accepted Answer

1. Genereer rapport vanuit Veeam, Acronis of script
2. Toon per job: laatste run, success%, datasizes
3. Voeg restore-test van die maand toe (datum + resultaat)
4. Stuur eerste van de maand als PDF naar directie

Wanneer ons inschakelen: 
Bij 3 maanden achter elkaar geen restore-test

Question 64

Backup-tool toont dedup-ratio 8:1, betekent dat goed?

Accepted Answer

1. Lees de ratio in de tool (Veeam, Acronis, Synology)
2. Vergelijk met soortgelijke environments
3. Bij plotse daling: check of een grote dataset is toegevoegd
4. Plan capaciteit op basis van trend, niet één meting

Wanneer ons inschakelen: 
Bij ratio onder 2:1 op VM-omgeving (dedup werkt niet)

Backups en recovery