AI Act: wat de markeringsdeadline van 2 december wel en niet dekt

Sinds 2 augustus 2026 geldt de transparantieplicht van de AI Act volledig; wat er toen inging beschreven we eerder. Eén onderdeel kreeg uitstel: generatieve AI-systemen die al vóór 2 augustus op de markt waren, hoeven hun output pas vanaf 2 december 2026 machineleesbaar te markeren. Die datum is een deadline voor de bouwers van die systemen, maar als MKB-bedrijf raak je hem op meer manieren dan je denkt.

Wat machineleesbaar markeren is

Bij AI-gegenereerde of AI-bewerkte audio, beelden, video en tekst moet in het bestand zelf detecteerbaar zijn dat het AI-werk is: metadata, een watermerk of een vergelijkbare techniek die software kan uitlezen. De definitieve richtsnoeren van de Europese Commissie (20 juli 2026) maakten dat werkbaarder dan de conceptversie: één markeringstechniek of een combinatie volstaat, zolang het geheel aan de kwaliteitseisen voldoet, en technische haalbaarheid en kosten wegen mee.

Drie dingen die NIET tot 2 december mogen wachten

1. De chatbot-melding. Dat een bezoeker moet kunnen weten dat hij met AI praat, geldt al sinds 2 augustus, zonder overgangstermijn. Ook voor systemen die deels interactief en deels generatief zijn dekt het uitstel alleen het markeren, niet het bekendmaken.

2. De zichtbare labels. Deepfake-content en AI-tekst over maatschappelijke onderwerpen moeten sinds augustus als zodanig herkenbaar zijn. En let op: de uitzondering voor persoonlijk gebruik vervalt zodra er commercieel voordeel in het spel is, dus voor bedrijfscontent geldt die niet.

3. Weten waar je in de keten staat. De markeringsplicht rust op de aanbieder van het systeem, maar wie AI onder eigen naam in een product integreert kan zelf die aanbieder zijn. Technische controle over het model is daarvoor volgens de richtsnoeren niet vereist: het gaat erom wie het systeem bestuurt en met welk doel.

De redactie-uitzondering is geen vinkje

AI-geschreven tekst over maatschappelijke aangelegenheden hoeft geen label wanneer een mens hem heeft beoordeeld, maar de richtsnoeren leggen de lat expliciet hoog: de beoordelaar moet relevante kennis en professioneel oordeel hebben, en controle op feitelijke juistheid is het minimum. Een vluchtige spellingscheck telt niet. Wie op deze uitzondering leunt, moet dus kunnen laten zien wie de eindredactie doet en wat die controleert.

Wat je voor 2 december regelt

Inventariseer welke generatieve systemen in je stack zitten en vraag je leveranciers of hun output per 2 december gemarkeerd is; bij de grote aanbieders mag je dat verwachten, bij nichetools niet vanzelf. Draai je eigen AI-integraties onder eigen naam, beoordeel dan of de aanbiedersrol bij jou ligt en regel de markering in de pipeline. En leg de redactieafspraken vast voor AI-tekst die je publiceert.

Geen AI-beleid om dit in vast te leggen? De AI-readiness scan genereert in vijf minuten een startpunt, en op onze AI-hub staat hoe wij markering en disclosure meebouwen in implementaties.

Bron: itenrecht.nl (definitieve richtsnoeren), frankwatching.com, aiactblog.nl.